İşyeri Ortam Ölçümleri

İşyeri Ortam Ölçümleri: Görünmeyen Risklere Karşı Bilimsel Güvence

Çalışma ortamında görünmeyen ancak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilecek risklerin başında fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler gelir. Bu riskleri yalnızca gözlemle ya da tahminle değerlendirmek mümkün değildir. Bu nedenle, iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinin en kritik bileşenlerinden biri olan işyeri ortam ölçümleri, çalışanların sağlığını bilimsel verilerle korumanın temel yoludur.

İşyeri Ortam Ölçümü Nedir?

İşyeri ortam ölçümleri; çalışanların maruz kalabileceği risk faktörlerinin (toz, gaz, kimyasal buhar, gürültü, titreşim, aydınlatma, termal konfor vb.) profesyonel cihazlarla belirli aralıklarla ölçülmesidir. Bu ölçümler sayesinde, işyerindeki ortam koşullarının sınır değerlerin altında kalıp kalmadığı değerlendirilir ve gerekli önlemler alınır.

Neden Yapılır?

1. Çalışan Sağlığını Korumak: Uzun süreli maruziyet, solunum yolu hastalıkları, işitme kaybı, cilt rahatsızlıkları gibi birçok sağlık sorununa neden olabilir.

2. Yasal Zorunluluk: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bağlı yönetmelikler gereğince bazı sektörlerde periyodik ortam ölçümleri yapılması zorunludur.

3. Risk Değerlendirmesini Destekler: Ortam ölçümleri, risk analizinin bilimsel temele oturtulmasını sağlar.

4. İşveren Sorumluluğu ve Sigorta Süreçleri: Olası bir meslek hastalığı veya dava sürecinde yapılan ölçümler işverenin hukuki güvenliğini artırır.

Başlıca Ölçüm Türleri Nelerdir?

• Toz Ölçümü: Özellikle maden, inşaat, un ve tekstil sektörlerinde yaygındır. Solunabilir ve toplam toz miktarı ölçülür.

• Kimyasal Buhar ve Gaz Ölçümleri: Organik solventler, CO, NOx gibi gazların solunma düzeyleri ölçülür.

• Gürültü Ölçümü: Çalışma alanındaki ses düzeyinin insan sağlığına uygun olup olmadığı değerlendirilir.

• Titreşim Ölçümü: El-kol ve vücut titreşim ölçümleriyle, maruziyet seviyeleri belirlenir.

• Aydınlatma Ölçümü: Çalışma ortamının görsel konfor ve yeterlilik düzeyi kontrol edilir.

• Termal Konfor Ölçümü: Sıcaklık, nem, hava akım hızı gibi faktörler değerlendirilerek çalışanların konfor seviyesi ölçülür.

• Elektromanyetik Alan Ölçümleri: Yüksek gerilim hatları, kablosuz sistemler gibi kaynaklardan yayılan radyasyon kontrol edilir.

Hangi Aralıklarla Yapılmalıdır?

İşyeri ortam ölçümleri, riskin türüne, çalışan sayısına ve sektörün tehlike sınıfına göre farklı aralıklarla yapılır. Genel olarak:

• Çok tehlikeli iş yerlerinde yılda 1 kez,

• Tehlikeli iş yerlerinde 2 yılda 1 kez,

• Az tehlikeli iş yerlerinde 3 yılda 1 kez ölçüm yapılması önerilir.

Ancak ortam koşullarındaki değişiklik, yeni makine kurulumu veya şikâyet üzerine de ek ölçümler yapılabilir.