Periyodik Test ve Kontroller: İş Yerinde Güvenliğin Teminatı
İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca eğitimlerle ya da yasal formlarla sürdürülebilir bir sistem değildir. Fiziksel ortamın da düzenli olarak denetlenmesi ve teknik ekipmanların kontrol edilmesi gerekir. İşte tam bu noktada devreye giren periyodik test ve kontroller, hem çalışanların güvenliğini sağlamak hem de işletmelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmek için hayati bir rol üstlenir.
Periyodik Kontrol Nedir?
Periyodik kontrol; işyerinde bulunan makine, teçhizat, basınçlı kaplar, elektrik tesisatı, topraklama sistemleri, havalandırma sistemleri gibi donanımların belirli aralıklarla uzman kişiler tarafından kontrol edilmesi işlemidir. Bu kontroller, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile bağlı yönetmelikler kapsamında zorunludur.
Neden Periyodik Kontroller Yapılmalıdır?
İş Kazalarını Önlemek: Kullanımda olan ekipmanların zamanla yıpranması ya da işlevini yitirmesi, ciddi iş kazalarına yol açabilir.
Yasal Uyum: Yönetmeliklerde belirtilen aralıklarla yapılmayan kontroller, işletmeye para cezası ve kapatma gibi yaptırımlar getirebilir.
Çalışan Sağlığı: Bozuk bir havalandırma sistemi ya da elektrik kaçağı, çalışan sağlığı için ciddi risk oluşturur.
İş Sürekliliği: Arızalı makinelerin önceden tespiti, üretimin aksamadan devam etmesini sağlar.
Sigorta Güvencesi: Olası bir iş kazasında periyodik kontrollerin yapılmış olması, hukuki süreçte işvereni koruyabilir.
Hangi Ekipmanlar Periyodik Kontrole Tabiidir?
İlgili mevzuatlara göre başlıca periyodik kontrole tabi sistem ve ekipmanlar şunlardır:
Basınçlı Kaplar ve Kompresörler
Kaldırma ve İletme Ekipmanları (Vinç, Forklift, Caraskal)
Elektrik Tesisatı ve Topraklama Sistemi
Paratoner Sistemi
Havalandırma ve Klima Tesisatları
Yangın Söndürme Tüpleri ve Sistemleri
Katodik Koruma Sistemleri
İş Makinaları ve Jeneratörler
Aydınlatma Ölçümleri ve Gürültü Testleri
Bu kontroller sadece makine mühendisleri, elektrik mühendisleri, teknikerler veya bu konuda yetkilendirilmiş A sınıfı uzman personel tarafından yapılabilir.
Kontrol Süreleri Nedir?
Periyodik kontrol süreleri, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği‘ne göre belirlenir. Genel olarak:
Basınçlı kaplar ve kazanlar: 1 yıl
Kaldırma araçları: 1 yıl
Elektrik ve topraklama tesisatı: 1 yıl
Havalandırma sistemi ölçümleri: 6 ay – 1 yıl
Yangın tüpleri: 1 yıl
Ancak işletmenin faaliyet alanına, ekipmanın risk düzeyine göre bu süreler daha sık olabilir.
